Drijvend zonnepark Haarrijnseplas Utrecht
Dit project komt voort uit het winnen van de tender van de gemeente Utrecht. ATLAS verzorgde de inschrijving voor de tender en is verantwoordelijk voor de projectontwikkeling. De gemeente heeft de omgevingsvergunning inmiddels verleend.
De Haarrijnseplas is een ruimte die gedeeld wordt door velen. Het gaat niet alleen om stroom maar ook om natuur, recreatie en andere aspecten. Ruimte en energie samen gebruiken en invulling daaraan geven met elkaar, dat past natuurlijk helemaal in de visie van ATLAS.
In samenwerking met
Gemeente Utrecht
Energie-U
BHM Solar
Locatie
Haarrijnseplas Utrecht
Aantal hectare
5 ha
Aantal zonnepanelen
16.000
Aantal Megawattpiek
8,5
Drijvende zonne-eilanden
De zonne-eilanden wekken stroom op voor ongeveer 2.500 huishoudens. Niet alleen vanwege de duurzame stroom is dit een project van betekenis. Het groene karakter, de ecologie – boven en onder water – en de landschappelijke inpassing van de eilanden krijgen aandacht. De zonne-eilanden, het vogeleiland en de recreatieve zones met de oever vormen in het ontwerp een samenhangend geheel waar rekening is gehouden met zichtlijnen, recreatieve routes en natuurinclusiviteit.
Door meerdere grote en kleine eilanden toe te passen ontstaat een speels geheel waarbij voldoende ruimte is voor zichtlijnen van en naar de overkant. Door contact te houden met de overkant blijft men de maximale maat van het water ervaren. In de zonering van de plas is bewust rekening gehouden met de recreatieve zone en de natuurzone.
Recreatie
Zeilers, surfers en suppers krijgen ruimbaan. In de zone langs de oevers is 120 tot 150 meter vrije ruimte voor recreatie. Door te werken met meerdere zonne-eilanden in het midden van de plas wordt zoveel als mogelijk recreatieve vrijheid op de plas behouden. Recreanten hebben voldoende vrije ruimte om veilig tussen en langs de eilanden door te varen, surfen en te suppen.
Tussen het strand en het zonnepark is de afstand 150 meter om verstoring van het huidig recreatief van het strand te voorkomen. Ook voor de (sport)vissers is het belangrijk dat een zone van 120 meter (gemeten vanaf de oevers) vrij blijft van obstakels.
Groene omzoming
De zonne-eilanden worden door een weelderige drijvende groenzone omrand. Een belangrijke functie van de opgaande beplanting is dat deze het zicht op de zonnepanelen verzacht. De beplanting wordt niet zo hoog dat het zonlicht wegneemt van de zonnecellen, maar hoog genoeg om luwte en broedgelegenheid te creëren voor vogels. De groene omzoming draagt ook bij aan een betere voedselsituatie en meer rustmogelijkheden voor vogels. Luwe plekken op het water waar rustende smienten en andere eenden gebruik van kunnen maken.
De overgang en combinatie van open diep water en de moerasplantenranden om de zonne-eilanden zorgen voor diversiteit in verschillende habitattypen.
Door het toevoegen van natuurlijke structuren aan de onderzijde van de zonne-eilanden en de groene omzoming, wordt het ecologische onderwaterleven gefaciliteerd en mogelijk gestimuleerd. Er wordt ook een drijvend eiland zonder zonnepanelen aangelegd, speciaal voor vogels.
“De ruimte op de Haarrijnseplas wordt gedeeld door velen. Het gaat niet alleen om stroom maar ook om natuur, recreatie en andere aspecten. Ruimte en energie samen gebruiken en invulling daaraan geven met elkaar, dat past natuurlijk helemaal in de visie van ATLAS.“
Joshua van Middelkoop, projectontwikkelaar ATLAS
Waterkwaliteit
Uit onderzoek komt naar voren dat 10% bedekking met zonnepanelen weinig effect heeft op de waterkwaliteit en 90% veel. De bedekking van zonnepanelen blijft beperkt tot ongeveer 14% van de Haarrijnseplas. Hierdoor is het risico voor een negatieve impact op de waterkwaliteit klein.
Om de waterkwaliteit op de plas te behouden en te beschermen worden tweezijdige (bifacial) deels transparante zonnepanelen toegepast. Ook ter plaatse van de installatie blijft lichttoetreding op het water mogelijk. Gedurende de exploitatieperiode, wordt de waterkwaliteit van de oostelijke Haarrijnseplas gemonitord door een ecoloog.
Goed bezochte inloopbijeenkomst 2023
Om bewoners, ondernemers, recreanten en overige geïnteresseerden uit de omgeving van de Haarrijnseplas goed te informeren over de plannen, werd op 12 juni 2023 in buurtcentrum de Schakel in Vleuten een inloopbijeenkomst georganiseerd.
Vele geïnteresseerde bezoekers liepen langs grote wandposters. De informatieve wandposters kunt u hiernaast bekijken. Elke poster belichtte een onderwerp zoals landschappelijke inpassing, techniek, ecologie en recreatie. Dit leverde heel wat gespreksstof op. Bezoekers stelden veel goede en ook kritische vragen. ATLAS en andere leden van het projectteam aanwezig om uitleg te geven en vragen te beantwoorden.
Ook toonde het publiek al interesse in participatie in het project. Met andere woorden: mensen waren benieuwd hoe zij kunnen deelnemen in het project. Lees het volledige verslag op de website van op Energie-U.
Webinar zonne-eilanden Haarrijnseplas
Op 11 maart 2024 komen bijna 30 mensen online bijeen. Het gaat over de drijvende zonne-eilanden die op de Haarrijnseplas komen, naar aanleiding van de energie-neutrale woonwijk die naast de Utrechtse plas verrijst.
In het webinar worden allerlei kanten van dit project worden besproken, zoals recreatie, ecologie, landschappelijke inpassing, techniek, participatie en planning en dat levert verschillende vragen op. Men wordt uitgebreid bijgepraat over de reeds gezette stappen. Voor wie er niet bij was, terugkijken is mogelijk in de Youtube opname hiernaast.
Namens ontwikkelaar zijn Joshua van Middelkoop (ATLAS) en Maarten de Vlugt (BHM) van de partij. Aanwezig namens de energiecoöperatie Energie-U zijn Anton Kiewiet, Stella Eitjes en Sander Willemsen.
